Taşa Kazınan Hafıza: Kayseri’den Türkistan’a Bir Kültür Yolculuğu
Güncelleme tarihi: 2 gün önce
KAYSERİ - Kayseri’nin bir köyünde sessizce duran bir mezar taşı, bize Türkistan’dan uzanan hangi hikâyeyi anlatmayı bekliyor? Üzerindeki bir damga, bir bezeme ya da küçük bir işaret, geçmişle kurduğumuz bağı yeniden düşünmemizi sağlayabilir mi?
Tohumluk Vakfı olarak bu soruların izinde yeni bir yolculuğa hazırlanıyoruz. Kayseri’nin 2027 Türk Dünyası Kültür Başkenti seçilmesinden aldığımız ilhamla geliştirdiğimiz “Taşa Kazınan Hafıza” projesiyle, Kayseri kırsalının tarihî ve kültürel mirasına dikkat çekmeyi ve bu mirasın korunmasına yönelik farkındalık oluşturmayı amaçlıyoruz.
Kayseri İl Sorumluluğumuzun öncülüğünde başlatılan proje, özellikle Develi’deki damgalı ve bezemeli Türkmen mezar taşlarından hareketle Türkistan ile Anadolu arasındaki kültürel bağları araştırmayı hedefliyor. Oğuz boylarının damgaları, kuşaktan kuşağa aktarılan semboller ve Selçuklu ile Osmanlı dönemlerine ait mezar taşlarındaki bezemeler, bu araştırmanın odağında yer alıyor. Müslümanlığın kabulünden sonra Türkistan ve Anadolu’da görülen mezar taşı örnekleri üzerinden ortak kültürel hafızanın izleri incelenecek.
Bu yolculuğa araştırarak ve öğrenerek başlıyoruz. Kayseri gönüllülerimiz, 1 Ekim 2026’da Erciyes Üniversitesi’nde projenin akademik danışmanı, Sanat Tarihi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Aslı Sağıroğlu’nun verdiği seminere katıldı. Geçmişin izlerini doğru okuyabilmek için bir öğrenme adımı olan bu buluşmada, proje çalışmalarına temel oluşturacak bilgiler paylaşıldı.
Seminerde Kayseri gönüllülerimiz Nilüfer Bıçakcıoğlu, Hayriye Boz, Ayşe Uzunlu, Belgin Kayacık, Nihal Hodul, Şenay Öztürk ve Gülsen Yağmur Al bir araya geldi. Akademik çalışmalarını Prof. Dr. Aslı Sağıroğlu’nun yürüteceği projede, Türk dünyasındaki örneklere ulaşılması konusunda Serra Menekay’dan da destek alınması planlanıyor.
“Taşa Kazınan Hafıza”, araştırmadan elde edilecek bilgileri sanat ve toplumla buluşturmayı da amaçlıyor. Proje kapsamında mezar taşı fotoğrafları, bezemelerin grafik yorumları, göç yolları ve Türkistan–Kayseri karşılaştırmaları üzerinden şekillenecek bir sergi ve seminer planlanıyor. Develi’de ise tarihî bezemeleri çağdaş el sanatları yaklaşımlarıyla ele alan faaliyetler ve kültürel mirasın korunmasına yönelik bilinçlendirme çalışmaları öngörülüyor. Ekim 2027’de sonuçlandırılması hedeflenen projenin sergi ve seminer etkinliklerinin Kayseri il merkezinde gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Bir zamanlar gündelik hayatın ve hatırlama geleneğinin parçası olan taş işçiliği, bugün geçmişi anlamamız için bir kapı aralıyor. Bir mezar taşındaki damga ya da bezeme; kimlik, inanç, aidiyet ve göç üzerine yeni sorular sormamızı sağlıyor. Biz de bu izleri bilimsel araştırmanın rehberliğinde tanımak, taşıdıkları kültürel değeri paylaşmak ve korunmalarına katkıda bulunmak istiyoruz.
Kentten köye kurduğumuz köprüler, bu kez bizi taşlara işlenmiş hafızanın izlerine götürüyor. Çünkü bazen küçük bir işaret, geçmişe açılan büyük bir kapıdır.
Yol da bizim, yolculuk da…
Yorumlar